Béo phì và ung thư – mối liên hệ ngày càng rõ ràng
Béo phì không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường mà còn được chứng minh là yếu tố nguy cơ quan trọng gây ung thư. Theo các nghiên cứu quy mô lớn tại Anh, béo phì gây ra khoảng 12.000 trường hợp ung thư mỗi năm, và con số này được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới nếu lối sống lành mạnh không được cải thiện.
Nghiên cứu được thực hiện trên hơn 5 triệu người trưởng thành từ 16 tuổi trở lên, theo dõi trong gần 8 năm, đã cung cấp bằng chứng rõ ràng về mối liên hệ giữa chỉ số khối cơ thể (BMI) và nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác nhau.
BMI cao làm tăng nguy cơ ung thư như thế nào?
Các nhà khoa học cho biết, chỉ số BMI càng cao thì nguy cơ mắc ung thư càng lớn. Cụ thể, tình trạng thừa cân và béo phì có liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư phổ biến:
-
Ung thư tử cung: tăng 62%
-
Ung thư túi mật: tăng 31%
-
Ung thư thận: tăng 25%
-
Ung thư gan: tăng 19%
-
Ung thư đại tràng: tăng 10%
-
Ung thư buồng trứng: tăng 9%
-
Ung thư vú: tăng 5%
-
Bạch cầu: tăng 9%
Theo các nhà nghiên cứu, mỡ thừa trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố, gây viêm mạn tính mức độ thấp và rối loạn chuyển hóa – những cơ chế quan trọng thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển tế bào ung thư.
Béo phì có làm giảm nguy cơ một số loại ung thư?
Một số dữ liệu cho thấy, người có BMI cao có thể giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú giai đoạn tiền mãn kinh. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lợi ích này không đủ để bù đắp những nguy cơ nghiêm trọng mà béo phì gây ra đối với nhiều loại ung thư khác.
Tiến sĩ Krishnan Bhaskaran, Trưởng nhóm nghiên cứu tại Trường Y học Nhiệt đới London, cho biết:
“Chỉ số BMI ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư thông qua nhiều cơ chế khác nhau, tùy từng loại ung thư. Tuy nhiên, thông điệp rõ ràng là tăng cân làm tăng đáng kể nguy cơ của nhiều loại ung thư”.
Béo phì – yếu tố nguy cơ của hơn 1/10 ca ung thư
Các nghiên cứu lớn trước đó cũng chỉ ra rằng béo phì là nguyên nhân của hơn 10% tổng số ca ung thư phổ biến. Những người béo phì có nguy cơ mắc ung thư cao hơn khoảng 60% so với người có cân nặng khỏe mạnh.
Ước tính tại Anh cho thấy:
-
41% ca ung thư tử cung
-
Khoảng 10% ung thư túi mật, thận, gan và đại tràng
có liên quan trực tiếp đến tình trạng thừa cân hoặc béo phì. Nếu xu hướng tăng cân tiếp tục, nước này có thể ghi nhận thêm hơn 4.000 ca ung thư mới vào năm 2026.
Giữ cân nặng hợp lý giúp giảm nguy cơ ung thư
Mặc dù mối liên hệ giữa béo phì và ung thư ngày càng rõ ràng, các chuyên gia cho rằng nguy cơ vẫn có thể giảm bớt nếu người thừa cân duy trì lối sống tích cực.
Tiến sĩ David Haslam, Chủ tịch Diễn đàn Béo phì Anh, nhấn mạnh:
“Việc giữ trọng lượng cơ thể khỏe mạnh là rất quan trọng. Ngay cả khi bạn đang béo phì, hoạt động thể chất thường xuyên vẫn có thể giúp giảm nguy cơ ung thư”.
Các khuyến nghị bao gồm:
-
Duy trì BMI trong ngưỡng khỏe mạnh
-
Ăn uống cân bằng, hạn chế thực phẩm nhiều đường và chất béo
-
Tăng cường vận động thể lực
-
Tầm soát ung thư định kỳ, đặc biệt với người thừa cân, béo phì
Kết luận
Béo phì gây ung thư không còn là giả thuyết, mà đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu quy mô lớn. Kiểm soát cân nặng, duy trì lối sống lành mạnh và vận động thường xuyên chính là những biện pháp thiết thực giúp giảm nguy cơ ung thư và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
